الضغوط المهنية وعلاقتها بالمناخ الأسري لدى المرأة العاملة في التعليم العالي شمالي سورية

د. سهام عبد العزيز

أستاذة مشاركة في أصول التربية

عميدة كلية التربية في جامعة حلب في المناطق المحررة

د. رنيم اليوسفي

مدرّسة في المناهج وطرائق التدريس

رئيسة قسم معلم الصف في كلية التربية في جامعة حلب في المناطق المحررة

ملخص البحث

هدف البحث إلى الكشف عن العلاقة بين الضغوط المهنية لدى المرأة العاملة في مجال التعليم العالي والمناخ الأسري في الشمال السوري، حيث تم استخدام المنهج الوصفي التحليلي، وتم اختيار (60) امرأة من النساء العاملات في جامعتي حلب وإدلب، بطريقة مقصودة كعينة للبحث، وطُبقت عليهن استبانة الضغوط المهنية من إعداد (فرج طه والسيد راغب, 2010) ومقياس المناخ الأسري من إعداد (محمد بيومي خليل, 2000) بعد التحقق من صدقهما وثباتهما

وأظهرت النتائج ما يأتي

وجود علاقة ارتباط عكسية بين الضغوط المهنية والمناخ الأسري أي أنه كلما زادت الضغوط المهنية انخفض مستوى المناخ الأسري لدى المرأة العاملة

عدم وجود فروق دالّة إحصائياً بين متوسط درجات أفراد العينة على مقياس الضغوط المهنية تبعاً لمتغير الوضع الاجتماعي ومكان الإقامة

وجود فروق دالّة إحصائياً بين متوسط درجات أفراد العينة على مقياس المناخ الأسري تبعاً لمتغير الوضع الاجتماعي ولصالح المرأة العاملة العازبة

عدم وجود فروق دالّة إحصائياً بين متوسط درجات أفراد العينة على مقياس المناخ الأسري تبعاً لمتغير مكان الإقامة

الكلمات المفتاحية

الضغوط المهنية، المناخ الأسري، المرأة العاملة، التعليم العالي

Work Pressures and the Relationships with the Family Atmosphere as far as the Working Woman in the Higher Education Field in the Northern Syria is Concerned

By:

Dr. Ranim Al-Yosfi  &  Dr. Siham Abdulaziz  

Profs. In the University of Aleppo / The liberated areas

Abstract 

The paper aims to trace the relationship between the work pressures met by the women recruited in the higher education field and the influence of the family atmosphere in the north of Syria. The descriptive analytical approach is applied; 60 working women recruited in the universities of Aleppo and Idlib are selected intentionally as study sample to whom a questionnaire of work pressures, prepared by Faraj Taha and Alsayid Raghib in 2010, is applied according to family atmosphere scale prepared by Mohamed Bayoumi Khalil in 2000, after checking the fairness and consistency of both of them. The results are as follows:

• There is an inverse relationship between work pressures and family atmosphere. The more the pressures are, the less effective the family atmosphere is. 
• No differences of statistical significance found in the average score of the sample members on work pressure scale according to the variable of social status and place of residence.
• Differences of statistical significance found in the average score of the family atmosphere scale according to the variable of social status in favor of the single working woman. 
• No differences of statistical significance found in the average score of the samplee members on the family atmosphere scale according to the variable of place of residence.

Key words: work pressures – family atmosphere – working woman – higher education    

-Kuzey Suriye Örneğinde-

Yükseköğretim Alanında Çalışan Kadınların Karşılaştıkları Mesleki Baskılar ve Bunun Aile İklimiyle İlişkisi

-Kuzey Suriye Örneğinde-

Araştırmacılar:

Dr. Sihâm Abdulaziz (Kurtarılmış Bölgelerdeki Halep Üniversitesi Öğretim Üyesi)

Dr. Ranîm el-Yûsufî (Kurtarılmış Bölgelerdeki Halep Üniversitesi Öğretim Üyesi)

Araştırma Özeti

Araştırma, yükseköğretim alanında çalışan kadının karşı karşıya kaldığı mesleki baskılar ile Kuzey Suriye’deki aile iklimi arasındaki ilişkiyi ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmada tanımlayıcı analitik metot kullanılmıştır. Araştırma için örneklem grubu olarak Halep ve İdlib üniversitelerinde çalışan kadınlardan 60 tanesi amaçlı örneklemeyle seçilmiştir. Bu örneklem grubu üzerinde geçerlilik ve güvenilirliğinin doğrulanmasının ardından Mesleki Baskı Anketi (Ferec Taha-es-Seyyid Râğıb, 2010) ve Aile İklimi Ölçeği (Muhammed Beyûmî Halil, 2000) uygulanmıştır. Alınan sonuçlar şunları göstermektedir: 

1. Meslekî baskı ile aile iklimi arasında ters orantılı bir ilişki bulunmaktadır. Buna göre çalışan kadınların üzerindeki mesleki baskı arttıkça aile iklimi düşmektedir.
2. Sosyal statü ve ikamet yeri değişkenlerine göre örneklem üyelerinin mesleki baskı ölçeğinde aldıkları ortalama puanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır. 
3. Sosyal statü değişkenine göre örneklem üyelerinin aile iklimi ölçeğindeki ortalama puanlar arasında bekâr çalışan kadınlar lehine istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmaktadır.
4. İkamet yeri değişkenine göre örneklem üyelerinin aile iklimi ölçeğinde aldıkları ortalama puanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır. 

Anahtar Kelimeler: Mesleki Baskılar, Aile İklimi, Çalışan Kadın, Yüksek Öğretim.