استعاذات النبي صلى الله عليه وسلم في ضوء مفاهيم الصحة النفسية

الدكتور فواز العواد

أستاذ مساعد في العلوم التربوية والنفسية

مدير مركز مداد للدراسات والبحوث التربوية

قام الباحث بدراسة استعاذات النبي صلى الله عليه وسلم من خلال مؤشرات الصحة النفسية التي يقرها علماء النفس. لمعرفة مدى إسهام أدعية الاستعاذات النبوية في كافة مجالات الحياة، في تحسين الصحة النفسية للفرد المسلم. وقد هدف الباحث أيضاً إلى التوصل إلى نموذج متكامل لكل المخاطر والعوائق التي تعتري الإنسان المؤمن في حياته وآخرته، من خلال استقراء استعاذات النبي صلى الله عليه وسلم كافة. واعتمد الباحث المنهج الوصفي التحليلي. كما توصل الباحث إلى أنّ الدعاء هو مخ العبادة كما أخبر نبينا الكريم عليه الصلاة والسلام، لما له من دور كبير في تحقيق التوازن النفسي للشخصية الإنسانية. كما بلغ عدد استعاذات النبي صلى الله عليه وسلم 106 استعاذات غير مكررة، وشملت ثمانية مجالات، قام الباحث بتصنيف هذه الاستعاذات وتبويبها ضمن هذه المجالات.

Prophet’s deprecating Prayers in the light of mental hygiene concepts

Dr. Fawaz Al-Awad, Assistant Professor in Educational and Psychological Sciences, Director of Midad Center for Educational Studies and Research

Abstract

The researcher, in his approach to expose the effect of the prophet’s prayers on all aspects of life and the betterment of the Muslim’s psychology, has studied such prayers in relation to the signs of mental hygiene acknowledged by psychologists.

The Researcher, moreover, aimed at attaining an integrated paradigm of threats and obstacles facing the believer’s living by means of deducting all the prophet’s prayers related. To achieve such a goal the researcher has taken up the analytical method.

He has ended up with a result that says praying is verily the essence of worship depending on the role it plays in the psychological balance of the individual.

It is worth noting that the prayers have been as many as 106 unrepeated ones covering eight fields and categorized by the researcher accordingly

.Key words: prayers, religiosity and mental hygiene, religious psychology, mental hygiene, religious upbringing.

Ruh Sağlığı Kavramları Işığında Peygamberin (sav) İstiâzeleri

Doç. Dr. Fevvaz el-Avvad

Yalova Üniversitesi, İslami İlimler Fakültesi, Felsefe Bölümü

Özet:

Araştırmacı, psikologların kabul ettiği ruh sağlığı göstergelerine uygun olarak, Müslüman bireyin ruh sağlığını iyileştirmesi konusunda peygamberin istiaze (sığınma) dualarının hayatın her alanına ne ölçüde katkıda bulunduğunu anlamak üzere Peygamberimizin (sav) istiâzelerini incelemiştir. Araştırmacı aynı zamanda, Peygamber’in (sav) tüm istiâzelerini gözden geçirerek inananları hayatında rahatsız eden tüm tehlike ve engellerin entegre bir modelini bulmayı amaçlamıştır. Araştırmacı açıklayıcı analitik yaklaşımı benimsemiştir. Araştırmacı ayrıca insan kişiliğinin psikolojik dengesini sağlamadaki büyük rolü nedeniyle duanın gerçekten ibadetin beyni olduğu sonucuna varmıştır. Peygamberimizden gelen istiâze sayısı, tekrarsız 106’e ulaşmış, sekiz alanı içermiş ve araştırmacı bunları kendi içinde sınıflandırarak bölümlere ayırmıştır.