09/05/2026

مجلة تبيان للعلوم التربوية والاجتماعية

مجلة تبيان للعلوم التربوية والاجتماعية

فاعلية برنامج تدريبي قائم على المهارات المهنية لتحسين الكفايات الضرورية لدى العاملين في تعليم ذوي الإعاقة في المدارس الدامجة لمحافظة إدلب

د. فواز العواد، توفيق الشيخ أحمد، عدنان الحسون

فاعلية برنامج تدريبي قائم على المهارات المهنية لتحسين الكفايات الضرورية لدى العاملين في تعليم ذوي الإعاقة في المدارس الدامجة لمحافظة إدلب


د. فواز العواد

أستاذ مساعد في الإرشاد النفسي، سوريا

عدنان الحسون

باحث ماجستير في التربية الخاصة

توفيق الشيخ

باحث ماجستير في التربية الخاصة


ملخص البحث

هدف البحث إلى معرفة مدى فاعلية برنامج تدريبي قائم على المهارات المهنية لتحسين الكفايات الضرورية لدى العاملين في تعليم ذوي الإعاقة في المدارس الدامجة لمحافظة إدلب، واستخدم فيه الباحثون المنهج التجريبي، وتكونت العينة من (26) معلماً ومعلمة، موزعين بالتساوي على عينة تجريبية وأخرى ضابطة، واستخدم في البحث مقياس الكفايات الضرورية لمعلم التربية الخاصة من إعداد بلال عودة، وقد أعدّ البرنامج التدريبي من قبل الباحثين.

وقد توصل البحث إلى وجود فروق بين المجموعة التجريبية والمجموعة الضابطة على المقياس البعدي لصالح المجموعة التجريبية، كما توصل البحث إلى عدم وجود فروق بين رتب أفراد المجموعة التجريبية في القياس البعدي تعزى لمتغير الجنس أو التخصص الأكاديمي.

الكلمات المفتاحية

التربية الخاصة، الدمج، الكفايات، المعوقون، تعليم ذوي الإعاقة.

İdlib İlindeki Kaynaştırma Okullarında Engelli Bireylerin Eğitiminde Çalışanların Zaruri Yeterlilikleri Geliştirmelerine Yönelik Mesleki Becerilere Dayalı Bir Eğitim Programının Etkinliği

Doç. Dr. Fevvaz el-Avvad Adnan Elhassun Tevfik Elşeyh Ahmed

İdlib İlindeki Kaynaştırma Okullarında Engelli Bireylerin Eğitiminde Çalışanların Zaruri Yeterlilikleri Geliştirmelerine Yönelik Mesleki Becerilere Dayalı Bir Eğitim Programının Etkinliği


Doç. Dr. Fevvaz el-Avvad

Eğitim Bilimleri ve Psikoloji Bölümünde Yardımcı Doçent – Suriye

Adnan Elhassun

Özel Eğitim Bölümünde Yüksek Lisans Araştırmacısı – Suriye

Tevfik Elşeyh Ahmed

Özel Eğitim Bölümünde Yüksek Lisans Araştırmacısı – Suriye


Özet

Araştırma, İdlib ilindeki kaynaştırma okullarında engelli bireylerin eğitiminde çalışanların zaruri yeterliliklerini geliştirmeye yönelik mesleki standartlara dayalı bir eğitim programının etkinliğini ortaya çıkarmayı amaçlamış ve deneysel yöntemi kullanmıştır. Araştırma örneklemi, deney örneklemi ve kontrol örneklemi şeklinde eşit olarak dağıtılan 26 erkek ve kadın öğretmenden oluşmaktadır. Araştırma esnasında Bilal Odeh tarafından hazırlanan Özel Eğitim Öğretmeninin Sahip Olması Gereken Yeterlikler Ölçeği ve iki araştırmacı tarafından hazırlanmış olan bir eğitim programı kullanılmıştır. Araştırma sonucunda aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır: Eğitim programının uygulanmasından önce deney grubu ile kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farka rastlanmamıştır. İkinci ölçekte ise deney grubu ve kontrol grubu arasında deney grubu lehine farklılıklar bulunmaktadır. Deney grubu üyeleri arasında farklılıklar gözlemlenmiştir ve söz konusu farklılıklar eğitim programından sonra uygulanan ikinci ölçek lehinedir. Ayrıca ön ve son ölçümlerde kontrol grubu üyeleri arasında bir fark bulunmamaktadır. Son ölçümde cinsiyet ve akademik uzmanlık değişkenine bağlı olarak deney grubunun sıralamaları arasında bir farklılık yoktur.

Efficiency of a training program based on professional skills to improve the necessary competencies of teachers of persons of special needs enrolled in the inclusive schools of Idlib

Dr. Fawaz Al-Awad Adnan Alhasoon Tawfiq Sheikh Ahmed

Efficiency of a training program based on professional skills to improve the necessary competencies of teachers of persons of special needs enrolled in the inclusive schools of Idlib


Dr. Fawaz Al-Awad

Assistant Professor of Educatoinal and Psychological Sciences – Syria

Adnan Alhasoon

Master Researcher of Special Education

Tawfiq Sheikh Ahmed

Master Researcher of Special Education


Abstract:

The research aimed at identifying the efficiency of a training program based on professional standards to improve the necessary competencies of teachers of disabled persons in the inclusive schools of Idlib. The experimental method was followed. The sample is made up of 26 teachers of both sexes equally categorized into an experimental group and a control group. A measure of the necessary competencies for special education teacher prepared by Bilal Odeh. The training program is prepared by the two scholars. The results showed that: there are no statistically significant differences between the experimental group and the control one before the application of the training program. Differences were found between the two groups on the post measure to the favor of the experimental group. Differences were found among the members of the experimental group to the favor of the post measure. No differences were found between the members of the control group in the pre and post measures. No differences were found between the ranks of the experimental members in the post measure are attributed either to the variable of sex or the academic specialization. 

Copyright © All rights reserved. | Newsphere بواسطة AF themes.