جودة الأسئلة الامتحانية في ظل الأزمات في جامعات الشمال السوري

د. عبد الحي المحمود

دكتور مدرس، رئيس قسمي الإرشاد النفسي والتربية الخاصة في كلية التربية في جامعة حلب في المناطق المحررة

د. محمد زيدان

دكتور مدرس، في جامعتي حلب في المناطق المحررة وغازي عنتاب فرع سورية

د. خالد جمو

أستاذ مشارك، في جامعة غازي عنتاب فرع سورية

ملخص البحث

هدف البحث إلى تعرف مدى جودة الأسئلة الامتحانية في ظل الأزمات في جامعات الشمال السوري، ومعرفة الفروق في جودة الأسئلة وفقاً

• حققت الأسئلة الامتحانية في جامعات الشمال السوري مستوى متوسطاً من معايير الجودة.
• رتبت الأسئلة وفقاً لمستوى الجودة على النحو الآتي: الأسئلة المقالية بمستوى مرتفع، تليها أسئلة الاختيار من متعدد بمستوى مرتفع، تليها أسئلة الصح والخطأ بمستوى مرتفع، تليها أسئلة التكميل بمستوى منخفض، تليها أسئلة المطابقة بمستوى منخفض، تليها أسئلة الترتيب بمستوى منخفض، تليها أسئلة الرسم بمستوى منخفض.
• عدم وجود فروق دالة احصائياً في جودة الأسئلة الامتحانية بين الجامعات الثلاث (جامعة حلب الحرة، جامعة الشام، جامعة غازي عنتاب في عفرين).
• وجود فروق في جودة الأسئلة الامتحانية بين كليات التربية وبقية الكليات لصالح كليات التربية.

الكلمات المفتاحية

الأسئلة الامتحانية، الأزمات، الجامعات، معايير الجودة، الاختبار.

Quality of Exam Questions Issued by the Syrian Universities in the North at Times of Crises

ABDUL HAI ABDUL KARIM AL MAHMOUD

Senior Lecturer

Head of Departments of Psychological Guidance and Special Education

MOHAMMAD ZAIDAN

Senior Lecturer

Instructor at the L. A. University of Aleppo and the University of Gaziantep

KHALED JAMMO

Assiviate Prof.

Instructor at the University of Gaziantep/Syrian branch

Abstract:

The research aims at identifying the quality of exam questions offered by the Syrian universities located in the north area, and verifying the differences in quality based on the variables of the university and the faculty. To meet the goal of the research, a list of QA standards proved fair and consistent was adopted. The randomly selected stratified sample of the research contains 91 exam papers issued by the universities of Cham, Free Aleppo, Gaziantep branch of Afrin, in the second term of the academic year 2020-2021. Relying on the list of standards adopted, and following the descriptive and analytical approach, the scholars analyzed the questions and found out that:

1-    The exam questions issued by the universities engaged levelled average according to Quality Standards in general.

2-    The questions were organized according to the quality standards as follows: essay questions ranked high, followed by multiple choice and true/false questions respectively with a high ranking. Tag, matching, arrangement and drawing questions levelled low. 

3-    No statistically significant MLA disparities found as far as the three universities are concerned. If found between the Faculty of Education and the rest of the faculties available, it is in favor of the Faculty of Education. 

Key Words: Exam questions – crises – universities – quality standards – test

Kriz Dönemlerinde Kuzey Suriye Üniversitelerindeki Sınav Sorularının Kalitesi

Özet

Araştırmanın amacı, kriz dönemlerinde Kuzey Suriye Üniversitelerindeki sınav sorularının kalite seviyesini belirlemek ve üniversite ve fakülte değişkenlerine göre soruların kalitesinde gözlemlenen farklılıkları tanımlamaktır. Bu amaçla, kaliteli bir test için ölçüt listesi tasarlanmış ve ölçütün güvenilirliği ve geçerliliği kanıtlanmıştır. Tabakalı basit rastgele yöntemle seçilen araştırma örneklemi, 2020-2021 eğitim-öğretim yılı ikinci döneminde Özgür Halep Üniversitesi, Şam Üniversitesi ve Gaziantep Üniversitesi Afrin Eğitim Fakültesi’nden alınan 91 sınav kâğıdından oluşturulmuş ve araştırmacılar, niteleyici analitik yaklaşımı kullanarak esas aldıkları ölçüt listesine göre sınav sorularını analiz etmişlerdir. Araştırma neticesinde aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır: 

– Suriye’nin kuzeyindeki üniversitelerde (Özgür Halep Üniversitesi, Şam Üniversitesi, Gaziantep Üniversite Afrin Eğitim Fakültesi) sınav soruları genel olarak ortalama kalite standartlarını karşılamaktadır. 

-Sorular kalite düzeyine göre yüksek kalite düzeyindeki kompozisyon soruları, yüksek kalite düzeyindeki çoktan seçmeli sorular, yüksek kalite düzeyindeki doğru-yanlış soruları, düşük kalite düzeyindeki boşluk doldurma soruları, düşük kalite düzeyindeki eşleştirme soruları, düşük kalite düzeyindeki sıralama soruları ve düşük kalite düzeyindeki çizim soruları şeklinde düzenlenmiştir. 

– Üç üniversite arasında (Özgür Halep Üniversitesi, Şam Üniversitesi, Gaziantep Üniversite Afrin Eğitim Fakültesi) sınav sorularının kalitesi bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamaktadır. Eğitim Fakülteleri ve diğer fakülteler değişkenine göre ise eğitim fakülteleri lehine anlamlı istatistiksel farklılıklar mevcuttur.

 Anahtar Kelimeler: Sınav Soruları, Krizler, Üniversiteler, Kalite Standartları, Test Etme