Role of Universities in the Northern Syria in Advocating Rights of the Students with Special Needs to Enroll in University Programs and the Attitudes of the Students to it

IMAD BARK

Associate Prof.

President of Council of Higher Education

ABDUL HAI ABDUL KARIM AL MAHMOUD

Senior Lecturer

Head of Departments of Psychological Guidance and Special Education

Abstract:

The goal of the research is to verify the nature of the role of the universities located in the north of Syria in advocating the students with special needs getting enrolled in the university programs, and identifying the essence of the students’ attitude towards it. The sample contains 127 individuals of persons in charge, faculty members and the students. Concerning those in charge and faculty members, they were randomly selected. As for the students with special needs, they were non-randomly selected from available students enrolled in the four universities (Free University of Aleppo – Cham University – International University of Science and Renaissance – Başak Şehir University). Three different questionnaires were applied to those in charge, faculty members and the students. All three designed by the scholars proved fair and consistent.

The results showed that:

1-    The role played by the universities in advocating the rights of the students with special needs is low-ranked according to the persons in charge, while that of the faculty staff is normal. 

2-    There are negative attitudes on the part of the students with special needs to the role of the universities in advocating their rights.

3-    There are no disparities in the nature of the disabled students’ attitudes that coincide with the nature of the disability (oral-visual-motor impairment) along with disparities in terms of gender in favor of the female students.
Key Words: rights of the disabled – high studies – attitudes of the disabled – university advocating – persons in charge

دور جامعات الشمال السوري في دعم حقوق الطلبة المعوقين في التعليم الجامعي واتجاهات الطلبة المعوقين نحوها

د. عماد برق

أستاذ مشارك، رئيس مجلس التعليم العالي في الحكومة السورية المؤقتة

د. عبد الحي المحمود

دكتور مدرس، رئيس قسمي الإرشاد النفسي والتربية الخاصة في كلية التربية في جامعة حلب في المناطق المحررة

ملخص البحث

هدف البحث إلى تحديد طبيعة دور الجامعات في الشمال السوري في دعم حقوق الطلبة المعوقين في التعليم الجامعي من وجهة نظر المسؤولين والهيئة التدريسية في هذه الجامعات، وكذلك تحديد طبيعة اتجاهات الطلبة المعوقين نحو دور هذه الجامعات في دعم حقوقهم في التعليم الجامعي وفقاً لطبيعة الإعاقة وجنس المعوق. حيث تكونت عينة البحث من (127) فرداً من المسؤولين وأعضاء الهيئة التدريسية والطلبة المعوقين (سمعياً، وبصرياً، وحركياً).

حيث طُبقَ على المسؤولين استبانة دور الجامعات نحو دعم حقوق المعوقين وهي من إعداد الباحثين بعد التحقق من صدقها وثباتها. وكذلك طبق على أعضاء الهيئة التدريسية استبانة دور أعضاء الهيئة التدريسية نحو دعم حقوق المعوقين وهي من إعداد الباحثين بعد التحقق من صدقها وثباتها. وكذلك طبق على الطلبة المعوقين استبانة اتجاهات الطلبة المعوقين نحو دور الجامعات في دعم حقوقهم في التعليم الجامعي وهي من إعداد الباحثين بعد التحقق من صدقها وثباتها. وأشارت النتائج إلى ما يأتي: 

• وجود دور منخفض تقوم به الجامعات في الشمال السوري في دعم حقوق الطلبة ذوي الإعاقة بالتعليم الجامعي من وجهة نظر المسؤولين في الجامعات.
• وجود دور متوسط ومقبول لأعضاء الهيئة التدريسية في جامعات الشمال السوري في دعم حقوق الطلبة ذوي الإعاقة في التعليم الجامعي.
• وجود اتجاهات سلبية للطلبة المعوقين نحو دور الجامعات في الشمال السوري في دعم حقوقهم في التعليم الجامعي.
• عدم وجود فروق في طبيعة اتجاهات الطلبة ذوي الإعاقة نحو دور الجامعات في دعم حقوقهم في التعليم الجامعي وفقاً لطبيعة الإعاقة (سمعية، بصرية، حركية).
• وجود فروق في طبيعة اتجاهات الطلبة ذوي الإعاقة نحو دور الجامعات في دعم حقوقهم في التعليم الجامعي وفقاً لجنس الطالب المعوق لصالح الإناث.

الكلمات المفتاحية

حقوق المعوقين، التعليم الجامعي، اتجاهات المعوقين، دعم الجامعات، المسؤولون.

Kuzey Suriye’deki Üniversitelerin Üniversite Eğitiminde Engelli Öğrencilerin Haklarını Desteklemedeki Rolü ve Engelli Öğrencilerin Söz Konusu Üniversitelere Yönelik Tutumları

Özet

Araştırma, Kuzey Suriye’deki üniversitelerin üniversite eğitiminde engelli öğrencilerin haklarını desteklemedeki rolünün doğasını ve engelli öğrencilerin söz konusu üniversitelere yönelik tutumlarının temellerini belirlemeyi amaçlamıştır. Araştırma örneklemini, memurlar, öğretim üyeleri ve engelli öğrencilerden oluşan 127 kişilik bir grup oluşturmuştur. Yönetici ve öğretim üyelerinden oluşan örneklem grubu rastgele yöntemle seçilmiş; dört üniversiteden (Özgür Halep Üniversitesi, Şam Üniversitesi, Uluslararası Bilim ve Kalkınma Üniversitesi ve Başakşehir Üniversitesi) engelli öğrencilerin oluşturduğu örneklem grubu ise rastgele olmayan bir yöntemle belirlenmiştir. Memurlara, öğretim üyelerine ve engelli öğrencilere tamamı araştırmacılar tarafından hazırlanmış, geçerliliği ve güvenilirliği doğrulanmış üç farklı anket uygulanmıştır. 

Araştırma neticesinde ulaşılan sonuçlar şunlara işaret etmektedir: 

1-Üniversitelerdeki görevlilere göre Suriye’nin kuzeyindeki üniversiteler, üniversite eğitiminde engelli öğrencilerin haklarının desteklemesinde yeterince önemli bir rol oynamamaktadır. Öğretim üyelerine göre ise üniversitelerin bu konuda oynadığı rol kabul edilebilir düzeydedir. 

2- Engelli öğrencilerin, üniversite eğitimi alanındaki haklarının desteklenmesinde Kuzey Suriye’deki üniversitelerin oynadığı role yönelik olumsuz bir bakış açısı bulunmaktadır.

3-Engelli öğrencilerin, üniversitelerin üniversite eğitimi haklarını desteklemedeki rolüne yönelik tutumlarında, engelin niteliğine göre (ses, görsel, fiziksel) herhangi bir farklılık gözlemlenmemiştir. Engelli öğrencinin cinsiyeti değişkenine göre kız öğrenciler lehine farklılıklar bulunmaktadır.

 Anahtar Kelimeler: Engelli Hakları, Üniversite Eğitimi, Engellilerin Yönelimleri, Üniversitelerin Desteği, Yetkililer.